Wie fietsend onderweg gebruik wil maken van GPS dient een aantal facetten op orde te hebben;
Een GPS-toestel met kaarten, tracks en POI's (nuttige punten) én een betrouwbare stroomvoorziening.
Dit artikel behandelt de stroomvoorziening zoals wij die hebben gerealiseerd. (Inmiddels zijn er alternatieven beschikbaar op alle onderdelen.)
Voor ons functioneert de constellatie die we hieronder beschrijven sinds 2011 onder zeer uiteenlopende (weers)omstandigheden zeer betrouwbaar; wij hebben er inmiddels ruim 70.000 kilometer ervaring mee.
Het is zelfs mogelijk gebleken permanent met de scherm-achtergrond-verlichting AAN te rijden. Zeer handig wanneer men vanuit de zon een zeer schaduwrijk bospad inrijdt, of een onverlicht (spoor)tunneltje.
(Bij lange tunnels valt overigens de positiebepaling op het scherm weg; niet door stroomgebrek, maar omdat het GPS-signaal niet zo diep in de berg kan doordringen. Zodra men de tunnel uitrijdt herstelt het beeld zich direct!)
Garmin GPS-toestellen
Vóór de zomerfietstocht van 2009 schaften wij een GPS-toestel aan van Garmin: de Oregon 400t. Doel was om met GPS ervaring op te doen. Na twaalf jaar trouwe dienst was dit toestel op en versleten en moesten we op zoek naar een opvolger. Sinds zomer 2021 gebruiken we de Montana 700 van Garmin.
Fietsen met naafdynamo
Onze fietsen zijn EasyRohlers van Idworx. Voor dit verhaal is belangrijk dat in het voorwiel de naafdynamo van Schmidt Original Nabendynamo (SON) is gemonteerd.
Stroom opwekken en opslaan
De fabrikant van fietsverlichting Busch & Müller heeft, voor iedereen die tijdens het fietsen niet zonder mobiele telefoon, gps-ontvanger en andere elektronische apparaten kan of onderweg geen stationaire oplader heeft de E-Werk, USB-Werk en sinds zomer 2024 de K-Werk ontwikkeld.
Compacte apparaatjes te monteren op stuur of frame en aan te sluiten op de naafdynamo waarmee door de fietser opgewekte stroom voor elk gewenst apparaat gebruikt kan worden.
Instellingen GPS-toestel voor stroom of opslag
Afhankelijk van de handeling die men het GPS-toestel wil laten verrichten, stroom ontvangen of de data bewerken, dient men de juiste instelling te kiezen.
- Stroomvoorziening
Dit is de instelling die men "onderweg" nodig heeft. In schema: SON-naafdynamo → E-werk → bufferaccu → GPS-toestel.
Losgekoppeld stelt men het toestel dan als volgt in: Start toestel → Stel in → Systeem → Interface → Garmin Spanner; het toestel kan nu de stroom ontvangen. - Massa-opslag
Dit is de instelling die men nodig heeft om het toestel met de computer te verbinden om de opgeslagen data (tracks en POI's) te bewerken en uit te wisselen tussen toestel en computer. In schema: GPS-toestel → meegeleverde USB-kabel → computer.
Losgekoppeld stelt men het toestel dan als volgt in: Start toestel → Stel in → Systeem → Interface → Garmin Serieel; het toestel kan nu data uitwisselen met de computer.
Kwetsbaar element
Elektra en water gaan nooit goed samen. Uit ervaring is ons gebleken dat de USB-stekker in het GPS-toestel het meest kwetsbare element is. USB is natuurlijk in de eerste plaa ts een data-transport medium en in de tweede plaats een stroomvoorziening. Als stroomvoorziening ligt USB niet het meest voor de hand, maar zou je liever een echt waterdicht stekkertje prefereren. Het GPS-toestel heeft echter slechts één poort en dat is USB; daar hebben we het dus mee te doen.
Montana 700
De Montana 700 werkt op een herlaadbare Lithium-ion batterij speciaal voor de Montana 700 serie.
Als reserve stroomvoorziening is er i.p.v. de Lithium-ion batterij, het AA battery-pack (ook specifiek voor de Montana 700), een cassette te vullen met drie AA-penlite batterijtjes,
Bij de Montana 700 is de USB-poort voor fietsers, zoals hierboven omschreven, het aangewezen intermediair voor externe stroom en data-uitwisseling.
Toch onderzoeken we de mogelijkheden van de in de Montana-700-houder geïntegreerde data/voeding, die motoren, terreinwagens en boten kunnen benutten.