De Rijn behoort met een lengte van 1233 km tot de langste rivieren van Europa, met een stroomgebied in zes landen.
De twee bronnen liggen in de Zwitserse Oberalpen en de rivier mondt bij Hoek-van-Holland uit in de Noordzee. Onderweg heeft de Rijn dan gestroomd door Zwitserland, Liechtenstein, Oostenrijk, Duitsland, Frankrijk en Nederland.
Tijdens die reis heeft de Rijn dan al zijn gezichten laten zien: gletsjer (San Bernadino), woeste bergbeek (Splügen), kloofuitvreter (Via Mala), binnenzeevormer (Bodensee), watervalcreëerder (Schaffhausen), bruisende bovenloop (Duits-Zwitserse grens), rotsmassiefdoorbreker (Lorelei) en drukste waterweg ter wereld (Basel-Rotterdam), grootste binnenhaven (Duisburg), wijdvertakte delta (Nederland) en grootste wereldhaven (Rotterdam).
De Rijn is niet enkel een waterloop, hij is waterweg, economische levensader, culturele navelstreng, volkenverbinder, historische scheidslijn en vaak betwist. Het is kortom Europa in al zijn verscheidenheid en verbondenheid. Bijna geen groter genieten dan dit veelzijdige stromende Europese erfgoed met de fiets te verkennen per EuroVelo 15, de Rijnfietsroute.
EuroVelo 15
EuroVelo is een groot project dat momenteel in uitvoering is. Het is een netwerk van lange afstand fietsroutes dat het hele Europese contingent bestrijkt. Het project wordt gesubsidieerd door de Europese Unie en uitgerold door de Europese Fiets Federatie ECF in Brussel.
EuroVelo 15 is de route die de rivier de Rijn vanaf zijn bron bij Andermatt in de Zwitserse Oberalpen volgt tot de monding in de Noordzee bij Hoek van Holland. De Rijn stroomt door verschillende landen en taalgebieden en krijgt daarbij voor verschillende trajecten een eigen naam, soms per land verschillend voor hetzelfde traject. Daarom eerst een eigen begripsafbakening.
Afbakening van de Rijndelen
- Alpenrhein is het hoogste deel van de Rijn van de twee bronnen in de Oberalpen tot aan de Bodensee. De Rijn heeft in de Oberalpen twee voorlopen die bij Tamins samenvloeien tot Rijn.
- Vorderrhein is de langste van de twee bronrivieren van de Rijn. De Vorderrhein onstaat uit een aantal beken in de Oberalpen bij Andermatt. Omdat de Vorderrhein iets langer is dan de Hinterrhein wordt de totale lengte van de Rijn vanaf de bron van de Vorderrhein gemeten.
- Hinterrhein ontspringt aan de voet van de Paradiesgletsjer bij de San-Bernadinopas.
- Hochrhein heet de Rijn tussen de Bodensee en Basel. (Hoewel de Zwitsers hem na de samenvloeiing met de Aare al Niederrhein gaan noemen, houden wij Hochrhein aan.)
- Oberrhein wordt de Rijn genoemd van Basel tot Bingen.
- Grens: Van Basel tot Karlruhe is de Rijn grensrivier tussen Frankrijk en Duitland.
- Wijn: Tussen Karlruhe en Bingen stroomt de Rijn door de wijngebieden Rheinpfalz, Baden, Rheinhessen en Rheingau.
- Mittelrhein is het deel van de Rijn dat door het rotsmassief van Taunus en Eifel stroomt, tussen Bingen en Bonn-Keulen.
- Niederrhein is het laatste stuk van de Duitse Rijn van Bonn-Keulen tot de Nederlandse grens.
- Rijn heet eigenlijk Boven-Rijn als deze bij Millingen Nederland binnen stroomt. Kort daarna begint bij Pannerden de Rijndelta, wanneer de rivier het dynamische proces van splitsen en samenvloeien met andere stromen blijft herhalen tot uiteindelijk alle wateren uitmonden in de Noordzee.
Grofweg vertakt de Rijn zich in drie hoofdstromen, Waal (hoofdstroom), Nederrijn-Lek en IJssel. Allerlei zijtakken als Kromme Rijn, Linge en Hollandse IJssel zijn in de loop der tijd verzand en afgedamd. Onderweg naar de kust verandert de hoofdstroom Waal van naam in Merwede na de samenvloeiing met die andere rivier uit het zuiden, de Maas. Na vermenging met vele nevenstromen stroomt de rivier als Nieuwe Waterweg uit in de Noordzee.
Etappes van EuroVelo 15
EuroVelo heeft de Rijnfietsroute opgedeeld in zeven etappes. Deze komen overeen met de indeling in Rijndelen hierboven.
- Van de bron van de Rijn naar het Bodenmeer. (Alpenrhein)
- Van het Bodenmeer naar Basel langs de waterval van de Rijn. (Hochrhein)
- Van Basel naar Karlsruhe door de Elzas of langs de Duitse wijnbergen. (Oberrhein-grens)
- Van Karlsruhe naar Bingen langs de wijnbergen. (Oberrhein-wijn)
- Van Bingen naar Keulen door het romantische deel van de Rijn. (Mittelrhein)
- Van Keulen naar Arnhem, via het grootste industriegebied van Europa. (Niederrhein)
- Van Arnhem naar de Noordzee door de delta van de Rijn. (Rijn)
Aansluitende grote fietsroutes
- In Zwitserland delen EuroVelo 6 (Atlantische Oceaan - Zwarte Zee) en EuroVelo 15 (Rijnfietsroute) van Basel tot Stein am Rhein het zelfde traject.
- In Basel kan aansluiting plaatsvinden op de Via Romea Francigena (EuroVelo 5, van Londen in Engeland naar Rome in Italië).
- In Duitsland delen EuroVelo 4 (Centraal Europa Route) en EuroVelo 15 (Rijnfietsroute) tussen Düsseldorf en Mainz het zelfde traject.
- Op het Rijntraject in Duitsland tussen Essen en Düsseldorf gebruiken EuroVelo 3 (Pelgrimsroute) en EuroVelo 15 het zelfde traject.
- In Nederland sluit EuroVelo 15 (Rijnfietsroute) aan de kust aan op EuroVelo 12 (Noordzeeroute).
- In Zwitserland, Duitsland en Nederland vele aansluitingen op de nationale fietsroute netwerken.
Kenmerken van de route
- De route volgt de rivier de Rijn van bron in Zwitserland tot monding in de Noordzee.
- Rijnroute begint in Zwitserland in Andermatt aan de Vorderrhein.
- De Vorderrhein is de langste van de twee bronriviertjes van de Rijn.
- De totale lengte van de Rijn wordt gemeten vanaf de Vorderrhein-bron: 1233 km.
- De Rijnfietsroute neemt de Vorderrhein-bron als begin.
- De andere bronrivier is de Hinterrhein die ontspringt op de gletsjer bij San-Bernadino.
- De Hinterrhein heeft twee Alpenpassen naar Italië, de Splügen- en San-Bernadinopas.
- De Rijnfietsroute voert door Zwitserland, Liechtenstein, Oostenrijk, Duitsland, Frankrijk en Nederland.
- De Alpenrhein van bron tot Chur is fietsen in de Alpen.
- Van Chur stroomafwaarts is het nagenoeg vlak fietsen tot de monding.
- Voor het Hochrhein-traject Bodensee-Basel is de Duitse variant nagenoeg vlak; de Zwitserse niet.
- De route voert door een schat aan Europees erfgoed, dorpen, stadjes en landschappen.
- Heel veel accomodaties voor eten, drinken en slapen onderweg.
- De fietsroute is perfect bewegwijzerd.
- De route kent, waar de rivier grensrivier is, varianten aan beide zijden van de rivier.
- Dit is het geval op de grens van Zwitserland met Liechtenstein en Oostenrijk.
- Als ook op de Duits-Zwitserse grens. (Neem de Duitse kant zeiden Zwitsers.)
- Op de Frans-Duitse grens zijn ook twee varianten.
- Er zijn zeer veel kaarten en fietsroutegidsen beschikbaar.
- De Rijnfietsroute is een tocht door Europa.
Websites

EuroVelo 15 - Rijnfietsroute heeft een website in zowel het Nederlands, Frans, Duits als het Engels.
De informatie is per Land, op Etappe en op Toeristische Informatie ingedeeld.
EuroVelo heeft de Rijnfietsroute opgedeeld in zeven etappes.
- Van de bron van de Rijn naar het Bodenmeer.
- Van het Bodenmeer naar Basel langs de Rheinfall.
- Van Basel naar Karlsruhe door de Elzas of langs de Duitse wijnbergen.
- Van Karlsruhe naar Bingen langs de wijnbergen.
- Van Bingen naar Keulen door het romantische deel van de Rijn.
- Van Keulen naar Arnhem, via het grootste industriegebied van Europa.
- Van Arnhem naar de Noordzee door de delta van de Rijn.
Per etappe is er een interactief kaartje met de route, waarop hoogtepunten onderweg na aanklikken nader zijn omschreven.
Elke etappe is op de digitale kaart te bekijken, als folder uit te printen en als GPX-bestand voor op het navigatie-apparaat te downloaden.
Onder Toeristische Informatie worden evenementen, arrangementen en kaarten en gidsen genoemd.
Rijnfietsroute in Nederland heeft een prima website op Nederland-Fietsland. Zie onder LF-routes - Rijnfietsroute.
Kaarten en fietsroutegidsen
Belangrijkste opmerking: de Rijnfietsroute is perfect bewegwijzerd! Een landkaart is handig voor het grote overzicht. Een fietsroutegids geeft nog meer verfijnde informatie onderweg in de vorm van kaartjes,bezienswaardigheden, accomodaties en verhoogt daarmee de beleving.
- Voor Zwitserse deel van de Rijnfietsroute volstaat Michelinkaart 551 (Suisse Nord) in de Regional serie (schaal 1:200.000). Hiermee kan men ook de variant over de noordelijke (= Duitse) oever van de Bodensee fietsen.
- Fietsgids 2 Rhein Route van Veloland Schweiz is de officiële gids voor het Zwitserse traject. (Dus over de zuid-oever van de Bodensee.)
- Onbegrensd fietsen Amsterdam - Rome, deel 2 van Benjaminse volgt van Basel iets meer land inwaarts door Zwitserland een traject naar de Bodensee en bij Thusis kiest hij voor de Hinterrhein en de Splügenpas naar Italië.
- Voor het hele Rijn-traject zijn ook de Bikeline-gidsen Rhein-Radweg 1, 2, 3 en 4 uitstekend geschikt. Deel 1 is van bron tot Basel, maar na Schaffhausen, over de Duitse Rijnoever. (Die vlakker is!). Deel 2 en 3 omvatten de Duitse Rijn en deel 4 de Nederlandse delta.
- Voor het Nederlandse traject van de Rijnfietsroute biedt Nederland-Fietsland uitstekend materiaal.
- Basiskaart netwerk LF-routes waarop men ook zelf zijn route kan aanpassen.
- En omdat het een delta betreft ook een variant, de Waalroute.
- Of de LF 12 de Maas- en Vestingroute als variant, tussen Nijmegen en Maassluis.
Bestellen
Een ons betrouwbaar gebleken adres om kaarten en gidsen te bestellen is de Fietsvakantiewinkel.
Ons gebruik
Het aantal malen dat wij op onze fietszwerftochten een groot Rijn-traject aflegden, lang voordat dit de EuroVelo 15 heette, is op de vingers van twee paar handen niet te tellen. Het heeft dus geen zin om hier alle tochten op te noemen; die lijst wordt te lang. Zie vele van onze fietszwerftochten en ontdek daar een Rijn-traject in. Alleen de Vorderrhein kennen we niet omdat wij voor de Hinterrhein kozen om over de Alpenpassen Splügen (in 2016) of San Bernadino (voor het eerst in 1987) naar Italië te kunnen fietsen.
